سایه جنجال لغت نامه 77 ساله دهخدا! – تابناک


به گزارش تابناک به نقل از روزنامه خراسان، لغت نامه دهخد را بدون شک می توان شگفت انگیزترین فرهنگ لغت زبان فارسی دانست. به عبارت دیگر این فرهنگ بزرگترین کتاب نوشته شده به زبان فارسی است که هم فرهنگ و هم دانشنامه است. تدوین فرهنگ لغت از سال 1324 با تصویب مجلس آغاز شد و علی اکبر دهدا برای تدوین آن تلاش فراوانی کرد. پس از درگذشت دخدا، تکمیل این فرهنگ لغت زیر نظر دکتر معین، پروفسور محمد دبیر سیاقی و پروفسور محمد جعفر شهیدی ادامه یافت و سپس اساتید دیگری در مؤسسه دخدا مشغول به کار شدند. اما چند روز پیش انتشار خبری مبنی بر استعفای دسته جمعی معلمان زبان فارسی از مؤسسه دخد پس از برکناری مسئول تدوین فرهنگ لغت، شوک بزرگی را در میان فعالان عرصه زبان و ادبیات فارسی ایجاد کرد. نظراتی در مورد خطر توقف یا کند کردن روند تدوین فرهنگ لغت بیان شد. ماجرا از این قرار بود که در پی برکناری سرپرست لغت نامه دهخد در چند روز گذشته، تعدادی از نویسندگان لغت نامه از جمله حسن انوری، سید نجفی اسداللهی و رسول شعیشته اعلام کرده بودند که دیگر در موسسه دهخد فعالیت نخواهند کرد. در همین زمینه، اکرم سلطانی، رئیس سابق مؤسسه لغت نامه دهخد نیز با تایید خبر برکناری خود طی روزهای اخیر به رسانه ها اعلام کرد: «به گفته رئیس جدید موسسه دهخد، حضور من در آنجا مورد توجه قرار نگرفت. لازم شد و به کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران منتقل شدم».

جدا از مسائل اداری و دلایل این برکناری که موضوع این گزارش نیست، اما این استعفای گسترده در حالی صورت گرفت که کارشناسان حوزه لغت و ادبیات با ابراز نگرانی از آسیب های ناشی از این استعفا، هشدار داد و خواستار انتصاب هر آن شد سریعتر شد. هرچند درباره استعفای این سه استاد اظهارات ضد و نقیضی وجود دارد. برای بررسی اهمیت فرهنگ لغت ده هدی و آسیب های ناشی از کناره گیری جمعی از نام آوران مؤسسه ده هدی از روند در حال نگارش لغت نامه، گفتگو با پروفسور بهاءالدین خرمشاهی، پروفسور میرجلال الدین کزازی و دکتر محمدحسن مقیسه، سه استاد برجسته در حوزه ادبیات و زبان فارسی، کاری را انجام دادیم که در ادامه خواهید خواند.

جای خالی مقامات قدرتمند در موسسه دهخد

محمدحسن مقیسه، استاد دانشگاه امام صادق(ع) در گفت و گو با خراسان، با تشریح جایگاه لغت نامه دهخدا در میان دیگر لغت نامه ها، می گوید: توجه به واژه ها در گسترش زبان و تقویت پایه های آن تأثیر بسزایی دارد. در میان لغت نامه هایی که تا به امروز نوشته شده است، لغت نامه دخد جایگاه شایسته ای را به خود اختصاص داده است. همچنین باید توجه داشت که اهمیت حل مسائل ادبی در کشور ما در این است که امروزه دخدا را بیشتر به کلام و زبان و شعر می شناسند تا فعالیت های سیاسی. دکتر محیسخ می افزاید: کسانی که برای نوشتن فرهنگ لغت استخوان شکسته اند وارد این مبحث شوند. با توجه به شناختی که از دکتر سعید نجفی اسداللهی دارم، می توانم بگویم ایشان از اساتید سطح اول نحو عربی کشورمان هستند. همچنین نبودن دکتر حسن انوری در لغت نامه و موسسه دخد ضایعه بزرگی است. البته دکتر زمردی که اخیراً به عنوان رئیس جدید مؤسسه دهدا انتخاب شده است نیز در حوزه کاری خود انسان شایسته ای است و من کارهای ایشان را دور و دراز دیده و مطالعه کرده ام. حیف است از اساتید قوی استفاده نکنیم وگرنه وضعیت اداری به گونه ای پیش می رود که این اساتید دیگر با این موسسه همکاری نخواهند کرد. وی خاطرنشان می کند: ابتدا علی اکبر دهدا در این راستا فعالیت کردند، سپس دکتر محمد معین و سپس سید جعفر شهیدی وارد این موسسه شد که هر سه از اساتید برجسته و صاحب نظر در حوزه زبان و ادبیات فارسی بودند، اما به نظر می رسد پس از موسسه دکتر شهیدی دهخدا آنطور که باید و شاید مسئولیت جدی بر عهده نگرفت. پس از مرحوم دکتر سید جعفر شهیدا، دانشگاه تهران باید برای بکارگیری اساتید قویتر در این نهاد تدبیر بهتری بیندیشد. طبیعتاً اگر فردی در ردیف سید جعفر شهیدی به عنوان رئیس لغت نامه دهخد انتخاب می شد، خیلی بهتر بود. امیدوارم بعد از این شاهد اتفاقات خوبی باشیم. البته این مطالب دلیل بر نادیده گرفتن شایستگی های دکتر زمردی نیست، اما به نظر می رسد برای لغت نامه ده هدی باید فردی با تجربه زیاد در مبحث لغت انتخاب شود.

حتما بخوانید:
کابل Altice ISP سرعت بارگذاری را از 35 مگابیت بر ثانیه به 5 مگابیت در ثانیه متمایل می کند

بیکاری عمده بهتر از بیکاری یا کم کاری است

میرجلال الدین قزازی، استاد دانشگاه، شاعر، نویسنده، مترجم، شاهنامه پژوه و نویسنده ایرانی نیز درباره اهمیت فرهنگ و مؤسسه دهخدا در کشور می گوید: یکی از ارزشمندترین و مدبرترین مؤسسات فرهنگی ایران در این چند دهه است. بدون شک بنیاد لغت نامه دهخدا. همه می دانیم که این مرد بزرگ ابتدا به تنهایی این کار دردناک و عجیب را که غیرممکن به نظر می رسید به عهده گرفت و این بنیاد گرانبهای فرهنگی را بنا کرد. محققین نیز کارهای مفرح دهدا را دنبال کردند و در نهایت فرهنگی به دست آمد که به اعتقاد من هنوز از نظر جامعیت، گستردگی و خلاقیت با آن برابری نکرده است. بنابراین نهادی که به چنین فرهنگی دست می یابد، ناگزیر باید نهادی قدرتمند و قابل اعتماد باشد. و می افزاید: اگر زمینه برای ماندن و ماندن این صندوق فرهنگی و پژوهشی در حد توانش فراهم نشود، به نظر من بهتر است کاملاً کنار گذاشته شود. من فکر می کنم بیکاری برای این صندوق بهتر از کم کاری یا اعوجاج برای اهداف این صندوق است. با توجه به آنچه گفته شد، معتقدم اعضای این سازمان یا بنیاد باید جزو برگزیدگان و دانشمندان باشند، کسانی که می‌توان آنها را افراد برجسته در رشته خود دانست وگرنه باز هم می‌گویم که بهتر است این مؤسسه کار خود را تکمیل کند. کار کردن من فکر می کنم اگر همه چیز اینطور پیش برود، روح آن دانشمند بزرگ (دخود) بهتر می شود، چرا که نام و کارش به درد نمی آید. اما اگر این بنیاد به یک موسسه ضعیف و بی فایده تبدیل شود، سه بار می گویم که بهتر است کارش را تمام کند. میرجلال الدین کزازی می گوید: از درگاه دوست تقاضا دارم که این موقوفه نادر فرهنگی و پژوهشی به شکوه و ثمری سابق بازگردد و نتایجی را یکی پس از دیگری در خور نام این موسسه فرهنگی و پژوهشی تجربه کنیم.

حتما بخوانید:
مطبوعات دیلی غرب. 22 اکتبر 1947

لغت نامه دهخدا یک شاهکار فرهنگ شناسی است

بهاءالدین خرمشاهی، مترجم، نویسنده و کارشناس زبان و ادبیات فارسی نیز درباره جایگاه فرهنگ لغت دخد می گوید: فرهنگ لغت دخد شاهکار فرهنگ لغت است. علی اکبر دهدا به تنهایی ۲ میلیون فیش نوشت و گذاشت و جزوه منتشر کرد. تالیف لغت نامه از سال 1324 با تصویب مجلس آغاز شد و مقرر شد در صورت وجود بودجه، سازمان لغت نامه ده هدی این کار را آغاز کند و پس از درگذشت ده هدی، تکمیل این لغت نامه تا سال 1360 به طول انجامید. برای تدوین این فرهنگنامه 36 سال تحقیق مستمر صورت گرفت. وی در تشریح اهمیت تداوم ایجاد لغت نامه دهخد می گوید: استاد علی روگی از اعضای دائمی فرهنگستان زبان و ادب فارسی معتقد است که لغت نامه دهخد 200 هزار کلمه کم است; اما در پاسخ به این استاد ارجمند باید گفت که اگر بخواهیم لغات را از گویش ها ثبت کنیم، این درست است، اما اگر بخواهیم واژه هایی را از مجموعه فارسی انتخاب کنیم نه از گویش ها و وام واژه ها، تعداد واژه ها. کمتر است؛ اما بی‌تردید باید واژه‌های زیادی به فرهنگ لغت ده‌هدی اضافه شود که نشان‌دهنده اهمیت روند کاری مؤسسه ده‌هدی با راهنمایی اساتید برجسته باشد. خرمشاهی بیان می کند: لغت نامه ده هدی امروزه به یک لغت نامه کلاسیک تبدیل شده است یعنی این لغت نامه به درجه بالایی رسیده و سال ها این جایگاه والا و ارزشمند را حفظ کرده است. وی درباره اهمیت جهانی فرهنگ لغت و نگرش به آن در کشورهای مختلف گفت: اگر فرهنگ لغت نباشد یا به مرور زمان واژه ها فراموش می شوند و یا سیر تحول معناشناسی را نشان نمی دهند. در این میان نباید از کمک ارزشمند فرهنگ لغت در تلفظ صحیح کلمات غافل شد; اما راستش را بخواهید، ما ایرانی ها عادت به مراجعه به فرهنگ لغت نداریم، در حالی که اعراب، فرانسوی ها، انگلیسی ها و سایر ملل به این موضوع اهمیت زیادی می دهند و مردم این کشورها به دیکشنری های رومیزی که در اختیار دارند روی می آورند. تلفظ صحیح هر کلمه را ببینید. و این در حالی است که هنوز فرهنگ رومیزی تک جلدی مکتوب نداریم و این یکی از نقاط ضعف دیگر در زمینه فرهنگ شناسی و فرهنگ لغت است که باید در پی کار اساتید فرهنگ لغت باشد. .

دیدگاهتان را بنویسید

hacklink al hd film izle php shell indir siber güvenlik türkçe anime izle Fethiye Escort android rat duşakabin fiyatları fud crypter hack forum bayan escort - vip elit escort lyft accident lawyer garnet trade güvenilir mihtml nullednulled themesViagragercekhoca.org